Artykuły

Konkurs pod hasłem

Pytanie: Mam wątpliwość, jak powinno być poprawnie: konkurs pod hasłem czy konkurs pod tytułem? Z góry dziękuję za pomoc.

Prof. Urszula Sokólska: Obie formy są dopuszczalne.

 

Wysłać sms czy wysłać sms-a ?

Pytanie: Która z form jest poprawna: „wysyłać sms” czy ,,wysyłać sms-a”?

Prof. Urszula Sokólska: Czasownik wysyłać//wysłać rządzi biernikiem, a zatem poprawna forma powinna brzmieć: wysyłać sms, podobnie jak: wysyłać list, telegram, paczkę, wiadomość. We współczesnej polszczyźnie szerzą się jednak, dopuszczone przez słowniki poprawnościowe i z reguły kwalifikowane jako potoczne, konstrukcje wysłać sms-a, wysłać maila. Można tu zresztą doszukać się analogii do odmiany niektórych męskich rzeczowników nieżywotnych, które w bierniku l.p. – wbrew zasadzie ogólnej –  przyjmują formę równą formie dopełniaczowej, nie zaś mianownikowej, stąd np. palić papierosa (nie: palić papieros), kupić mercedesa (nie: kupić mercedes, choć: kupić samochód), mieć dolara (nie: mieć dolar).

Wycofać artylerię, nie wycofać artylerii

Pytanie: Ostatnio w telewizji usłyszałem: „Rosja nie wycofała ciężką artylerię”. Oczywiście w wypadku formy twierdzącej mówimy : „…wycofała ciężką artylerię”. Ale czy wobec tego, że mamy tu do czynienia z formą przeczącą, nie należało powiedzieć „…nie wycofała ciężkiej artylerii”, tj. użyć dopełniacza zamiast biernika? Według mnie użycie tu biernika brzmi nienaturalnie.

Prof. Urszula Sokólska: Oczywiście, ma Pan zupełną rację. Czasowniki rządzące biernikiem, po przeczeniu zmieniają swoją rekcję na dopełniaczową, stąd poprawne: wycofać artylerię//nie wycofać arterii; zrobić zakupy//nie zrobić zakupów; przeczytać książkę//nie przeczytać książki; zjeść obiad//nie zjeść obiadu itd.

Udzielić ślubu

Pytanie: Razi mnie zdanie z książki Philipa Marsdena „Dom na Kresach. Powrót”: „ślub udzielił biskup …”. Użyłbym konstrukcji:„ślubu udzielił biskup …”. Czy mam rację?

Prof. Urszula Sokólska: Czasownik udzielić rządzi dopełniaczem (nie: biernikiem). Za jedynie poprawne uznaje się zatem konstrukcje: udzielić informacji, wskazówek, radudzielić wywiadu, udzielić komuś naganyudzielać swego poparcia, a zatem i udzielić ślubu.

W sprawie posiewów

Pytanie: Jak powinno się pisać i mówić: w posiewach z płuc czy w posiewach płuc nie stwierdzono ... itd.? I analogicznie w posiewach z krwi czy posiewach krwi?
Prof. Urszula Sokólska: Są to terminy specjalistyczne, a te - pod względem semantycznym i strukturalnym - nie zawsze odpowiadają  normom polszczyzny ogólnej. W tej sytuacji raczej nie ma wątpliwości. Na pewno, jeśli mówimy o określonych częściach ciała, z których pobierany jest materiał biologiczny do badania, posługujemy się terminami posiew z płuc, posiew z gardła, posiew z jamy ustnej itp., bo przecież drobnoustrojów nie hodujemy na płucach, gardle czy jamie ustnej, lecz na materiale pobranym z płuc, z gardła, z jamy ustnej. Gdy mowa jest o materiale biologicznym stanowiącym pożywkę dla drobnoustrojów hodowanych w celach diagnostycznych, posługujemy się terminami posiew krwi, posiew moczu itp.

Standaryzacja danych

Pytanie: Jestem w trakcie pisania pracy inżynierskiej z informatyki i mam drobny problem z samym tematem pracy. Temat brzmi: „Badanie skuteczności wybranych algorytmów oceniających podobieństwo ciągów znakowych w standaryzacji danych”. Wątpliwości mojego promotora budzi użycie przyimka w - nie jest pewny, czy nie lepsze byłoby sformułowanie „Badanie skuteczności (…) PRZY standaryzacji danych”. Istnieje też możliwość, że zdecydujemy się na sformułowanie „Badanie przydatności …”. W takim przypadku powinniśmy użyć sformułowania „Badanie przydatności (…) do standaryzacji danych”?

Prof. Urszula Sokólska: Dopuszczalne są obie konstrukcje, a wybór jednej bądź drugiej z nich wiąże się z pewnymi uwarunkowaniami semantycznymi: 1) Przyimek w przyłącza nazwę dziedziny, do której należy to, o czym jest mowa, np. „Badania te okazały się pomocne w konceptualizowaniu przestrzeni miejskiej”. 2) Przyimek przy przyłącza nazwę obiektu lub dziedziny, z którymi związane są charakteryzowane w zdaniu czynności, np. „Słownik terminów używanych przy standaryzacji nazw geograficznych”.

kocaeli escort bayan bandirma escort bayan pornolar olgun pornolar instagram begeni hilesi