Wielkie litery „Ą” i „Ę”

Pytanie: Czy istnieją w alfabecie polskim drukowane wielkie litery Ą, Ę? Chodzi mi o to, że nie ma wyrazów zaczynających się tymi literami, więc chyba nie ma też wielkich liter Ą, Ę. A zatem, gdy rozwiązujemy krzyżówki, czy w haśle prawidłowo powinniśmy pisać ą czy Ą?

Prof. Urszula Sokólska: Ależ oczywiście, że istnieją w polskim alfabecie wielkie litery Ą, Ę, a także Ń. Brak w polszczyźnie wyrazów rozpoczynających się od tych liter nie stanowi żadnej przeszkody, by stosować Ą, Ę, Ń w zapisie w wyrazach typu: MĘSKI, MĄKA, BAŃKA.  Bo czyż nie wyglądają nienaturalnie zapisy: MęSKI, MąKA, BAńKA? Chyba że potraktujemy je jako grę graficzną, ukierunkowaną na prowokację językową, np. w reklamie.

Nieudzielenie, niezaciąganie, niepalenie

Pytanie: Mój problem dotyczy pisowni wyrazów nieudzielnie, niezaciąganie, niepalenie. Chodzi o pisownię łączną i rozłączną różnych wyrazów z nie. Wiem, że to rzeczowniki odczasownikowe, więc powinniśmy je pisać z nie łącznie. Zwrócono mi uwagę, że popełniam błąd. Kto ma rację? I czy istnieje jakaś reguła gramatyczna na ten temat?

Prof. Urszula Sokólska: Nie z rzeczownikami, nawet rzeczownikami odczasownikowymi, piszemy łącznie. Od tej reguły nie ma odstępstwa, chyba że nie kontekstowo pełni funkcję przeczenia, np. „To nie czytanie, ale przede wszystkim słuchanie wierszy w prawdziwie aktorskim wykonaniu sprawia mi największą przyjemność”.

Domek Loretański

Pytanie: Jestem korektorką i redaktorką i mam problem. "Słownik języka polskiego PWN" tłumaczy, że domek loretański to mała budowla sakralna związana z kultem Matki Boskiej z Loreto. To również (według encyklopedii PWN) mała budowla sakralna związana z kultem Matki Bożej Loretańskiej, stawiana we wnętrzu kościoła lub w jego pobliżu. Jak zatem w tekście o warszawskiej Pradze zapisać zdanie: „Dobudowana do kościoła bernardynów kaplica Loretańska mieściła w sobie replikę domku loretańskiego”, czy też „Dobudowana do kościoła bernardynów kaplica Loretańska mieściła w sobie replikę Domku Loretańskiego”, skoro chodzi tu o konkretny domek loretański w tej właśnie kaplicy? Bardzo serdecznie proszę o pomoc.

Prof. Urszula Sokólska: Proponuję zapis Domek Loretański – wielkimi literami oba wyrazy. Zasada wydaje się dość oczywista. Chodzi tu przecież o replikę konkretnego, realnie istniejącego obiektu, nie zaś jedną z wielu kaplic, poświęconych Matce Bożej Loretańskiej. Podobnie wielkich liter użylibyśmy w zapisach typu: replika Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie, replika Dworca Centralnego w Warszawie, replika Bazyliki Mariackiej w Krakowie, replika Statui Wolności.

 

Rzeszowszczyzna i powiat rzeszowski

Pytanie: Czy nazwy powiatu (np. powiat rzeszowski) zapisujemy wielką czy małą literą? Jak jest poprawnie: „Wczoraj obradowali radni powiatu rzeszowskiego (czy Powiatu Rzeszowskiego)”?; „O tym poinformował nas starosta powiatu rzeszowskiego (czy Powiatu Rzeszowskiego)”?. Osobiście byłabym zwolenniczką małych liter w tym zapisie, ale nie wiem, czy jest to właściwe.
 
Prof. Urszula Sokólska: Przepisy ortograficzne mówią, że nazwy jednostek administracyjnych współczesnych i historycznych, wyodrębnionych w strukturach kościelnych i państwowych, np.: województwo krakowskie, gmina warszawska, powiat rzeszowski, ziemia białostocka, diecezja białostocka, archidiecezja poznańska, gmina Sztabin itd., piszemy małą literą. Wielką literą piszemy nazwy regionów, np. Rzeszowszczyzna, Białostocczyzna, Wielkopolska.

kocaeli escort bayan bandirma escort bayan pornolar olgun pornolar instagram begeni hilesi