ZESPÓŁ SEMANTYKI I PRAGMATYKI JĘZYKOZNAWCZEJ

CELE BADAWCZE

Zespół Semantyki i Pragmatyki Językoznawczej (ZSiPJ) stawia przed sobą następujące cele badawcze:

1) ściślejsze zespolenie nauki o języku z innymi dziedzinami badań humanistycznych i społecznych, prowadzonych na uniwersytecie, motywowane kluczową rolą języka w myśleniu, działaniach komunikacyjnych i kulturotwórczych;

2) włączenie badań nad znaczeniem jednostek językowych w szerszy kontekst wiedzy o mechanizmach poznawczych i działaniach społeczno-komunikacyjnych:

podejmowanie badań służących ukazaniu tego, jak różne społeczności, wspólnoty dyskursywne i jednostki kategoryzują, konceptualizują i wartościują różne obszary rzeczywistości: fizycznej, kulturowej, psychologicznej, prawnej i in. oraz w jaki sposób jej postrzeganie i rozumienie odbija się w znaczeniu symboli językowych i w kształtowaniu różnego rodzaju dyskursów społecznych, a także w komunikacji międzykulturowej;

3) realizacja projektów interdyscyplinarnych i współpraca z innymi jednostkami badawczymi:

przedmiotem eksploracji lingwistycznych jest przede wszystkim język polski i zachowania komunikacyjne jego użytkowników, lecz analizowane także w perspektywie komparatystycznej, m.in. w ramach współpracy z Międzynarodowym Ośrodkiem Badań Frazeologicznych powołanym na Wydziale Filologicznym UwB; członkowie Zespołu włączają się także we  współpracę z badaczami innych języków, a także reprezentantami innych nauk humanistycznych i społecznych.  

 

ZAKRES BADAŃ NAUKOWYCH

Zespół skupia badaczy zainteresowanych  problemami z zakresu semantyki i pragmatyki językoznawczej, której przedmiot precyzują (lecz go nie ograniczają) następujące bloki zagadnień:

 

1) znaczenie słów jako składników systemu leksykalnego w różnych stadiach rozwoju języka   polskiego i innych języków;

2) jednostki leksykalne (wyrazy i związki frazeologiczne) w perspektywie semantyki komparatystycznej (międzyjęzykowej);

3) słowniki jako formy reprezentacji wiedzy zawartej w znaczeniach słów: modele i składniki definicji, metody leksykograficzne, problemy wieloznaczności;

4) relacje znaczeniowe w systemie i w tekstach – strukturalne i kognitywne metody opisu;

5) profilowanie znaczenia słowa w kolokacjach; łączliwość składniowo-semantyczna wyrazów; złożone struktury symboliczne;

6) semantyczno-pragmatyczne aspekty wypowiedzi (tekstów, dyskursów) reprezentujących różne odmiany komunikacyjne i stylowo-gatunkowe, w szczególności: prawne, urzędowe, publicystyczne, potoczne i artystyczne;

6) poznawcze aspekty słownictwa i wypowiedzi: wizje świata, modalności, pojęcia aksjologiczne, konotacje kulturowe;

7) konceptulizacje potoczne a terminy specjalistyczne;

8) konwencja i kreacja w języku: standardy semantyczne, stereotypy językowe, innowacje semantyczne; metafora jako narzędzie rozszerzania i symbolizacji złożonych pojęć;

9) leksyka w aktach mowy: intencjonalne składniki znaczenia wyrażeń; predestynacja funkcjonalna i stylowo-gatunkowa słownictwa, uwarunkowania pragmatyczne i kontekstowe użycia wyrażeń;

10) gramatyka jako strukturyzacja treści pojęciowej: znaczenie kategorii gramatycznych.

 

KIEROWNIK ZESPOŁU

Dr hab. Irena Szczepankowska, prof. UwB – językoznawca, nauczyciel akademicki w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu w Białymstoku. Jest członkinią Polskiego Towarzystwa Językoznawczego oraz Zespołu Języka Prawnego przy Radzie Języka Polskiego PAN. Wykłada na kierunkach: filologia polska, kulturoznawstwo, kognitywistyka i komunikacja oraz na Filologicznych Studiach Doktoranckich. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się na poznawczych, komunikacyjnych i kulturowych aspektach języka, w szczególności na zagadnieniach semantyczno-pragmatycznych, które są rozpatrywane w kontekście badań nad tekstami prawnymi, literackimi i publicystycznymi. Jest autorką kilkudziesięciu artykułów i sześciu książek. E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

 

Publikacje naukowe

 

Monografie autorskie

- (2016) Dyskurs prawny. Języki, teksty i konteksty, Białystok: Wydawnictwo UwB.

- (2013) Człowiek – język – wizja świata w poezji Wisławy Szymborskiej. Studia semantyczne, Białystok: Wydawnictwo UwB.

- (2011) Semantyka i pragmatyka językowa. Słownik podstawowych pojęć z zadaniami i literaturą przedmiotu, Białystok: Wydawnictwo UwB.

- (2004) Język prawny I Rzeczypospolitej w „Zbiorze praw sądowych” Andrzeja Zamoyskiego, cz. I: Pojęcia prawne, cz. II: Wypowiedzi normatywne, Białystok: Wydawnictwo UwB.

- (2004a) Studia nad polszczyzną epoki stanisławowskiej, Białystok: Wydawnictwo UwB.

- (1998) Nomina attributiva w gwarze łomżyńskiej. Studium leksykalno-słowotwórcze, Białystok: Trans Humana.

Wybrane artykuły

- (2016) Z badań nad dyskursem okołoprawnym: gatunki paratekstowe w szesnastowiecznych edycjach statutów, „Prace Filologiczne”, t. LXIX, s. 471‒490.

- (2016) Konstelacja dyskursów związanych tematycznie i funkcjonalnie ze sferą prawa, [w:] Dyskurs i jego odmiany, red. B. Witosz, K. Sujkowska-Sobisz, E. Ficek, Katowice: Wydawnictwo UŚ, s. 31‒40.

- (2016) Między scjentyzmem a kognitywizmem: lingwistyka na rozdrożu paradygmatów metodologicznych, „Stylistyka”, t. XXV, s. 145‒160;  

- (2015) Różnorodność kultur i stylów w doświadczeniu emigracyjnym Emila Ciorana i Czesława Miłosza, „Stylistyka”, t.  XXIV, 2015, s. 163‒182.

- (2015) Odmiana urzędowa polszczyzny w dobie staro- i średniopolskiej na tle innych języków i stylów funkcjonalnych, „Poradnik Językowy”, z. 3, 2015, s. 7‒25.

- (2014) Integracyjny wymiar współczesnej analizy dyskursu w świetle prac językoznawczej szkoły francuskiej, „Stylistyka”, t. XXIII, s. 31‒48.

kocaeli escort bayan bandirma escort bayan pornolar olgun pornolar instagram begeni hilesi