Wzgórze Wawelskie czy wzgórze wawelskie?

Pytanie: Która wersja jest poprawna: Wzgórze Wawelskie czy wzgórze wawelskie?

Prof. Urszula Sokólska: Pisownia wielką i małą literą jest umowną zasadą ortograficzną, czyli taką zasadą, która nie ma oparcia ani w wymowie, ani w budowie morfologicznej, ani też w historycznym rozwoju wyrazów. Ma charakter wyłącznie konwencjonalny, stąd budzi tak wiele wątpliwości.  W polszczyźnie przyjęło się, że wielką literą piszemy imiona i nazwiska (Jan Kowalski, Eliza Orzeszkowa), nazwy dynastii (Piastowie, Jagiellonowie, Burbonowie), imiona własne zwierząt (Azor, Drops, Krasula, Rex), nazwy mieszkańców części świata (Afrykańczyk, Europejczyk), nazwy narodowości (Dunka, Polak, Rosjanin), nazwy własne państw i inne nazwy geograficzne (Rzeczpospolita Polska, Stany Zjednoczone, Budapeszt, Morze Bałtyckie, Góra Kościuszki, Gubałówka, Tatry), nazwy instytucji (Polska Akademia Nauk, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet w Białymstoku), nazwy gwiazd, konstelacji i planet (Wielka Niedźwiedzica, Mars, Ziemia), nazwy świąt i dni świątecznych (Boże Narodzenie, Wielkanoc, Środa Popielcowa, Dzień Flagi, Święto Konstytucji 3 Maja), nazwy firm, marek i typów wyrobów przemysłowych (motocykl marki Honda, samochód marki Fiat) itp. Wielką literą piszemy też niektóre wyrazy ze względów emocjonalnych bądź godnościowych, np.: Kochana Mamo, Drogi Przyjacielu, Szanowna Pani Profesor czy choćby Naród Polski w preambule do Karty Polaka, uchwalonej przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 7 września 2007 roku: „Karta Polaka to dokument potwierdzający przynależność do Narodu Polskiego. [...]”.
      Nazwa wzgórze wawelskie pochodzi od nazwy terenowej Wawel, stosowanej już w średniowieczu na określenie wapiennego wzgórza wypiętrzonego w zakolu Wisły. Sama zaś nazwa Wawel wywodzi się z prasłowa wąwel, posiadającego podobne źródło, co wąwóz oraz wądół i etymologicznie oznacza ‘wąwóz dzielący wzgórze na dwie części’ lub ‘wyniosłość wśród mokradeł, miejsce otoczone wodą’. Z czasem nazwa Wawel przyjęła funkcję oficjalnej nazwy własnej, dziś odnoszonej już nie tylko do wzgórza w Krakowie, ale również do wybudowanego na wzgórzu zamku królewskiego i całego kompleksu zabytkowych budowli związanych z zamkiem. Ponieważ nazwa wzgórze wawelskie nie jest oficjalną nazwą geograficzną, a jedynie zwyczajową,  raczej trudno znaleźć tu uzasadnienie dla pisowni wielką literą. Istnieje bowiem reguła mówiąca, że przymiotniki utworzone od nazw krajów, miejscowości i innych toponimów, ale niebędące częścią jednostkowych nazw geograficznych, piszemy małą literą, np.: sery szwajcarskie, cygara kubańskie, fiordy fińskie, deptak zakopiański, jeziora mazurskie, wzgórze wawelskie, zamek wawelski, mosty warszawskie itp. Pisownia wielką literą, która utrwaliła się w licznych przewodnikach po Krakowie, ma prawdopodobnie charakter emocjonalno-godnościowy i wiąże się z traktowaniem zwyczajowo przyjętych mikrotoponimów jako pełnoprawnych nazw własnych.

kocaeli escort bayan bandirma escort bayan pornolar olgun pornolar instagram begeni hilesi