Dr hab. Urszula Sokólska, prof. UWB

Urszula Sokólska

dr hab. Urszula Sokólska, prof. UWB

Magisterium: 1980,  Filia Uniwersytetu w Białymstoku; Doktorat: 1990, Uniwersytet Warszawski: Siedemnastowieczna polszczyzna Kresów północno-wschodnich (słowotwórstwo, słownictwo, frazeologia, fleksja, składnia);Habilitacja: 2006, Uniwersytet Warszawski: Leksykalno-stylistyczne cechy prozy Melchiora Wańkowicza (na materiale reportaży z lat 1961-1974), Białystok 2005.

Najważniejsze publikacje:

- Książki: Siedemnastowieczna polszczyzna kresów północno-wschodnich (słowotwórstwo, słownictwo, frazeologia), Białystok 1999;

- Książka: Leksykalno-stylistyczne cechy prozy Melchiora Wańkowicza (na materiale reportaży z lat 1961-1974), Białystok 2005;

- Książka: Studia i szkice o języku pisarzy. Zagadnienia wybrane, Białystok 2010;

- Książka: "O, mowo polska, ty ziele rodzime". Wokół refleksji nad kształtem polszczyzny, Białystok 2017.

- współred. książki [wspólnie z Piotrem Wróblewskim]: Słowa jak mosty nad wiekami, prace dedykowane Profesor Barbarze Falińskiej, Białystok 2003, ss. 425.

- współred. „Białostockiego Archiwum Językowego” nr 7.

- red. książki: Odmiany stylowe polszczyzny – dawniej i dziś, Białystok 2011, ss. 431.

- red. książki: Tekst – akt mowy – gatunek wypowiedzi, Białystok 2013, ss. 438.

- red. książki:  Odkrywanie słowa – historia i współczesność, Białystok 2015, ss. 651.

- ponad 90 artykułów w czasopismach językoznawczych oraz książkach zbiorowych, np.:

1. Udział Joachima Lelewela w dyskusji nad ortografią polską pierwszej połowy XIX wieku, [w: ] Wokół polszczyzny dawnej i obecnej, pod red. B. Nowowiejskiego, Białystok 2006, s. 343-356.

2. Językowy obraz żywiołu ognia w „Balladach i romansach” Adama Mickiewicza, [w:] Światło w dolinie. Prace ofiarowane Profesor Halinie Krukowskiej, pod red. K. Korotkicha, J. Ławskiego i D. Zawadzkiej, Białystok 2007, s. 627-640.

3. Elementy retoryczne w „Drodze do zupełnej wolności Łukasza Górnickiego”, „Prace Filologiczne”, t. LIII dedykowany Profesorowi Stanisławowi Dubiszowi, Warszawa 2007, s.557-566.

4. Leksyka „zwierzęca” jako składnik comparatum w porównaniach Jana Twardowskiego, „Białostockie Archiwum Językowe”, nr 7, pod red. B. Nowowiejskiego i U. Sokólskiej, s.153-168.

5. Uwagi o metaforyce reportaży Melchiora Wańkowicza, [w:] Język polski –współczesność – historia, t. VI, pod red. W. Książek-Bryłowej i M. Nowak, Lublin 2007, s. 241-262.

6. Kilka uwag o konceptualizacji abstraktów w poezji Adama Asnyka, „Poradnik Językowy” 2008, z. 4, s. 36-49.

8. Przezwiska mieszkańców kilku wsi letniskowych w województwie podlaskim, [w:] Pogranicza: kontakty kulturowe, literackie, językowe, pod red. L. Dacewicz i B.E. Dworakowskiej, Białystok 2008, s. 202-217.

9. Wartościowanie świata przedstawionego w dialogach reportaży literackich, [w:] Styl a semantyka, pod red. I. Szczepankowskiej, Białystok 2008, s. 234-249.

10. Lelewelowska teoria kultury języka w „Pismach metodologicznych” i „Listach emigracyjnych” wyłożona, „Białostockie Archiwum Językowe”, nr 8, pod red. B. Nowowiejskiego,  Białystok 2008, s. 105-122.

11. Żywioł ognia na usługach emocjonalności w poezji romantycznej, [w:] Rejestr emocjonalny języka, pod red. K. Wojtczuk i V. Machnickiej, Siedlce 2009, s. 207-216.

12. O przełamywaniu konwencji językowej w poezji Twardowskiego, [w:] Kształtowanie się wzorów i wzorców językowych, pod red. A. Piotrowicz, K. Skibskiego i M. Szczyszyka,Poznań 2009, s. 199-209.

13. „Modrzy się chaber, czerwieni mak polny”, czyli o świecie barw w „Zającu” Adolfa Dygasińskiego, „Litteraria Copernicana” 2 (4) 2009, Toruń 2009, s.194-209.

14. „Daj busi dla babci”, czyli o polszczyźnie mieszkańców Białostocczyzny, [w:] Polszczyzna mówiona ogólna i regionalna, „Biblioteka LingVariów”, t.5, pod red. B.Dunaja i M.Raka, Kraków 2009, s. 99-108.

15. Słownictwo specjalistyczne w podręcznikach uniwersyteckich z zakresu organizacji przedsiębiorstw, „Poradnik Językowy” 2010, z. 1, s. 71-79.

16.  Konceptualizacja pojęcia język w pracach Profesora Stanisława Urbańczyka, [w:] Język polski  – wczoraj, dziś, jutro..., pod red. B.Czopek-Kopciuch, P.Żmigrodzkiego, PAN Kraków 2010, s. 41-51.

17. Światło i cień w „Zającu” Adolfa Dygasińskiego. Analiza leksykalno-stylistyczna, „Studia Językoznawcze. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny”, t. 9, red. M. Białoskórska, Szczecin 2010,s. 257-274.

18. „Słownik polskich błędów językowych” Stanisława Słońskiego wobec „Słownika języka polskiego” pod red. W. Doroszewskiego, „Prace Filologiczne” 2010, t. LVIII, s. 387-400.

19. O języku „Poradnika dla zbierających rzeczy ludowe” Jana Karłowicza słów kilka, [w:] Dobra rada nie zawada. Rady, porady, poradniki w języku, literaturze i kulturze, pod red. Waldemara Żarskiego i Bogumiły Staniów, Koszalin 2010, s. 141-153.

20. Tytuły artykułów prasowych w czasopismach wędkarskich, „Białostockie Archiwum Językowe” 2010, t. 10, s. 271-289.

21.  „Jestem strasznie podekscytowana”, czyli o wyrażaniu pozytywnych emocji w prasie codziennej, [w:] Norma językowa w aspekcie teoretycznym i pragmatycznym, pod red. A. Piotrowicz, M.Witaszek-Samborskiej, K.Skibskiego, Poznań 2011, s. 149-160.

22. Obraz przestrzeni miejskiej w przewodnikach turystycznych po Białymstoku, [w:] Przestrzeń zróżnicowana językowo, kulturowo i społecznie. Miasto, pod red. M. Święcickiej, Bydgoszcz 2011, s. 373-384.

23. Miłoszowa przestrzeń natury, „Poradnik Językowy” 2011, z. 6, s.25-37.

24. Poezja miłosna jako typ quasi-poradnika, [w:] Miłość niejedno ma imię. Studium monograficzne, pod red. W. Żarskiego i B. Staniów, Koszalin 2011, s. 137-154.

25.  Neologizm jako element stylotwórczy, [w:] Odmiany stylowe polszczyzny – dawniej i dziś, pod red. U. Sokólskiej, Białystok 2011, s. 309-326.

26. Anioł i diabeł. Obraz kobiety w „Encyklopedii drugiej płci” Władysława Kopalińskiego, Lublin 2012, „Roczniki Humanistyczne”, t. LX,  z. 6, Językoznawstwo, s. 203-2016.

27. Model pojęciowy domu ‘budynku’  w pieśniach ludowych Ziemi Sokólskiej, [w:]  Verba  docent, t. I. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Janinie Gardzińskiej z okazji 40-lecia jej pracy naukowo-dydaktycznej w Uniwersytecie Przyrodniczo-Humanistycznym w Siedlcach, pod red. E.Koriakowcewej, V.Machnickiej, R.Mnicha i K. K.Wojtczuk, Siedlce 2012, s. 229-242 [współautor: Magdalena Ancypo].

28.  Metafora. Immanentna cecha języka poetyckiego czy uniwersalna etykieta językowa?, „Białostockie Archiwum Językowe” nr 12, Białystok 2012, s. 239-256.

29. O mniej znanych aspektach polskich tekstów hiphopowych. I Ogólnopolska Konferencja Naukowa z okazji Światowego Dnia Języka Ojczystego, Zduńska Wola, 18-19 lutego 2011.

 30. „Przyczynki do projektu wielkiego słownika polskiego” Jana Karłowicza jako źródło wiedzy o warsztacie leksykografa końca XIX wieku, Warszawa, Prace Filologiczne”; t. LXIV, s. 339-354 – ISSN 0138-0567. (p.10)

31. Niedopowiedzenie i wieloznaczność jako element strategiczny poetyckiej gry językowej w polskiej poezji przełomu wieków, „Poradnik Językowy” 5, 2013, s. 18-28.

32. Na marginesie „Nieznanego śpiewnika historycznego polskiego z końca XVI wieku” uwag kilka, [w:] Cum reverentia, gratia, amicitia.... Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Bogdanowi Walczakowi, pod red. J. Migdał i A. Piotrowskiej-Wojaczyk, Poznań 2013.

33. Modelowanie znaczenia w tekście poetyckim, czyli o konceptualizacji przeszłości w liryce Adama Asnyka, „Białostockie Archiwum Językowe”, nr 13, s. Białystok 2013, 315-332 [współautor: Agnieszka Juszkiewicz].

34. Poezja miłosna jako typ quasi-poradnika, [w:] Tekst – akt mowy – gatunek wypowiedzi, pod red. Urszuli Sokólskiej, Białystok 2013, s. 369-391 [przedruk].

35. Środki stylistyczne a kondensowanie treści w tekście artystycznym [w:] Kondensacja i kompresja w języku, tekstach i kulturze pod. red. Waldemara Żarskiego, Oficyna Wydawnicza ATUT, Wrocławskie Wydawnictwo OświatoweWrocław 2013, s. 207-224.

36. Leksyka emotywna jako element kreacji świata w reportażu literackim, „Poradnik Językowy” 2014, z. 8, s. 36-47.

37. „Piwonia, niemowa, głosy” Krzysztofa Giedroycia – językowa kreacja Białegostoku lat pięćdziesiątych XX wieku, [w:]  Miasto. przestrzeń zróżnicowana językowo, kulturowo i społecznie, pod red. M. Święcickiej i M. Peplińskej-Narloch, Bydgoszcz 2014, s. 401-418.

38. Charakterystyka tendencji imienniczych w Parafii pw. Matki Bożej Anielskiej
w Grodnie  w latach 1950-1955, 1975-1980, 1995-2000
, „Białostockie Archiwum Językowe” 2014, z. 14, s. 145-164.

39. Język jako przedmiot refleksji w pismach Melchiora Wańkowicza, [w:] Język pisarzy: problemy metajęzyka i metatekstu, t. 6, red. T. Korpysz, A. Kozłowska, Warszawa 2015, s. 183-197.

40. Etymologiczne zabawy Juliana Tuwima, „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Seria Językoznawcza, wolumin 22 (42), nr 1, s. 235-252.

41. Nazwy głowy i jej części w gwarach podlaskich, [w:] Dialog pokoleń, w języku potocznym, w języku wsi i miasta, w literaturze, w publicystyce, w tekstach kultury, pod red. E. Wierzbickiej-Piotrowskiej, Warszawa 2015, s. 195-208.

41. Od gier językowych po bunt przeciw tradycji w polskiej poezji XX wieku, „Roczniki Humanistyczne”, t. LXIII, z. 6, 2015, s. 301-313.

42. Formy czasownikowe a dynamizacja tekstu literackiego, [w:] Odkrywanie słowa – historia i współczesność, pod red. U. Sokólskiej, Białystok 2015, s. 337-350.

43. Mąż i mężczyzna w polszczyźnie XVI wieku, [w:] Współczesny i dawny obraz mężczyzny w języku, pod red. L. Mariak i J. Rychter, Szczecin 2016, s. 243-258.

44. Antropocentryzm leksyki „końskiej”, [w:] Koń w kulturach świata. Gorzowskie studia bestiograficzne III, red. naukowa E. Skorupska-Raczyńska, J. Rutkowska, Gorzów Wielkopolski 2016, s. 179-194.

45. Wokół pojęcia ‘DZIECKO’ w XVI-wiecznej polszczyźnie, [w:] Współczesny i dawny obraz dziecka w języku, pod red. L. Mariak i J. Rytel, Szczecin 2017, s. 261-275.

 

Zainteresowania badawcze:

Zainteresowania badawcze koncentrują się przede wszystkim wokół historii polszczyzny, zwłaszcza doby średnio- i nowopolskiej. Szczególne miejsce w tej problematyce zajmują zagadnienia języka osobniczego i polszczyzny kresowej, dawnej i nowszej oraz język prasy, język reportażu literackiego, struktura językowa poradników różnego typu oraz zapomniane słowniki i traktaty poświęcone leksykografii, leksykologii i ortoepii. Przedmiotem bardziej szczegółowych badań stały się między innymi teksty pamiętnikarskie z XVII wieku, rozprawy społeczno-naukowe Joachima Lelewela i Łukasza Górnickiego, teksty prasowe z różnych okresów historycznych, dzieła naukowe Jana Karłowicza i Zygmunta Glogera oraz utwory literackie takich twórców, jak: Antoni Malczewski, Bolesław Leśmian, Eliza Orzeszkowa, Adam Mickiewicz, Adam Asnyk, Adolf Dygasiński, Melchior Wańkowicz, Czesław Miłosz, ksiądz Jan Twardowski i inni.

Towarzystwa, rady, zespoły, praca organizacyjna, pełnione funkcje:

- dyrektor Instytutu Filologii Polskiej UwB w latach 2008-2016;

- kierownik Podyplomowych Studiów Polonistycznych w latach 1993-2007; 

- prezes Białostockiego Oddziału Towarzystwa Kultury Języka;

- członek Polskiego Towarzystwa Językoznawczego;

- członek Podlaskiego Oddziału Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”;

- członek kolegium redakcyjnego „Białostockiego Archiwum Językowego”; redaktor językowy kilku czasopism naukowych;

- członek rady naukowej „Roczników Humanistycznych”;

- członek kolegium recenzenckiego czasopism: „Acta Baltico-Slavia”, “Poznańskie Studia Polonistyczne”, „Acta Universitatis Lodziensis Folia Linguistica”, “Prace Filologiczne”, “Poradnik Językowy”, „Język – Szkoła – Religia”, „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego”, „Prace Językoznawcze, Olsztyn”, „Conversatoria Linguistica”, „Zielonogórskie Seminaria Językoznawcze”, „Polonica”;   

- recenzent licznych prac zbiorowych i monografii (w tym rozpraw stanowiących podstawę przewodu habilitacyjnego);

- recenzent w przewodach doktorskich i habilitacyjnych.  

Dydaktyka: Seminaria doktoranckie, magisterskie i licencjackie; zajęcia kursowe z językoznawstwa diachronicznego, także konwersatoria i wykłady monograficzne z gramatyki historycznej języka polskiego, stylistyki historycznej, języka autorów oraz języka mediów i języka reklamy.

Inne informacje:

Organizatorka i pomysłodawczyni Podlaskich Akademickich Mistrzostw w Ortografii, autorka dyktand konkursowych; prowadzi Internetową Poradnię Językowej na stronie www.ifp.uwb.edu.pl

Kontakt:

tel. służbowy: 85 7457470

e-mail służbowy: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

kocaeli escort bayan bandirma escort bayan pornolar olgun pornolar instagram begeni hilesi